موتورهای الکتریکی، یکی از پرکاربردترین تجهیزات الکتریکی دوار هستند که در رنج‌های توان و ولتاژ متفاوت، به وفور در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. به دلیل اینکه تغذیه اصلی این موتورها از برق بوده و سیستم تغذیه برق مشکلات و آسیب‌های مربوط به خودش را دارد، لذا لازم است که این موتورها در برابر اتصالات الکتریکی و نشتی جریان‌های مختلفی که در سیستم برق به وجود می‌آید محافظت شوند.
جالب است بدانید که رله‌های محافظ موتور، موتور الکتریکی را هم در برابر خطاهای داخلی موتور و هم در برابر خطاهای خارجی ناشی از شبکه برق متصل به موتور حفاظت می‌کنند.
همچنین رله های حفاظت موتور، هم برای موتورهای سنکرون و هم موتورهای آسنکرون مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین در مدارهایی که موتور توسط کنتاکتور و یا کلید اتوماتیک کنترل می‌شود، کاربرد دارند و نیز قابل استفاده برای موتور در انواع کاربری ها نظیر پمپ، فن، کمپرسور، بال میل، خورد کننده‌ها و غیره هستند.
سطح حفاظتی که برای موتورها در نظر گرفته می‌شود با توجه به کیلووات و سطح ولتاژ موتور متفاوت است؛ چرا که عملکرد موتور در سطوح کیلوواتی و ولتاژی مختلف، متفاوت است. لذا رله‌های حفاظت موتور نیز بر اساس سطح عملکردشان دسته بندی شده و در جهت اقتصادی بودن پروژه، باید رله حفاظتی در سطح مناسب برای موتور در نظر گرفته شود.در این صفحه از تکان انرژی کوشا می توانید محصولات مرتبط با حفاظت موتور را بررسی کرده و برای انتخاب تجهیز متناسب با نیاز پروژه خود اقدام کنید.
رله های مورد استفاده برای حفاظت موتور بر اساس نوع خطای قابل تشخیص و فناوری ساخت به گروه های مختلفی تقسیم می شوند. هنگام انتخاب محصول باید بررسی کنید که رله مورد نظر دقیقا کدام خطاها را پوشش می دهد؛ زیرا تمام مدل ها قابلیت های یکسانی ندارند.
رله اضافه بار برای شناسایی عبور جریان بیش از حد مجاز در مدت زمان مشخص به کار می رود. اضافه بار ممکن است در اثر افزایش بار مکانیکی، گیرکردن محور، اختلال در عملکرد دستگاه متصل یا طولانی شدن فرایند راه اندازی ایجاد شود. رله اضافه بار حرارتی با استفاده از اثر گرمایی جریان و رله اضافه بار الکترونیکی با روش های اندازه گیری و پردازش الکترونیکی، وضعیت موتور را ارزیابی می کنند. انتخاب میان این مدل ها به مشخصات موتور، سطح حفاظت مورد نیاز و امکانات سیستم کنترل بستگی دارد.
در موتورهای سه فاز، قطع یک فاز، جابه جایی ترتیب فازها یا عدم تعادل شدید می تواند عملکرد موتور را مختل کند. رله های حفاظت فاز برای تشخیص یک یا چند مورد از این وضعیت ها طراحی می شوند. قابلیت های هر مدل متفاوت است؛ بنابراین پیش از خرید باید بررسی شود که محصول انتخابی از حفاظت قطع فاز، توالی فاز یا عدم تعادل ولتاژ پشتیبانی می کند یا خیر.
رله های الکترونیکی موتور می توانند مجموعه ای از قابلیت های حفاظتی و نظارتی را در یک تجهیز ارائه دهند. بسته به مدل، امکاناتی مانند اندازه گیری جریان، تشخیص اضافه بار، پایش وضعیت فازها، تنظیم پارامترهای عملکرد و ثبت اطلاعات خطا در دسترس قرار می گیرد. این تجهیزات برای کاربردهایی مناسب هستند که به تنظیمات دقیق تر یا نظارت گسترده تر بر وضعیت موتور نیاز دارند. با این حال، وجود هر قابلیت باید از روی دیتاشیت و مشخصات فنی مدل بررسی شود.
در برخی کاربردها، تنها افزایش جریان اهمیت ندارد و کاهش غیرعادی آن نیز می تواند نشانه بروز مشکل باشد. برای نمونه، در بعضی سامانه های پمپاژ، افت جریان ممکن است با کاهش بار یا کارکرد بدون بار ارتباط داشته باشد. رله های کنترل جریان و رله های حفاظتی پیشرفته، بسته به قابلیت های خود، می توانند برای تشخیص چنین شرایطی استفاده شوند. انتخاب این تجهیزات باید بر اساس ماهیت بار و شرایط عادی عملکرد دستگاه انجام شود.
بی متال یا رله اضافه بار حرارتی یکی از تجهیزات رایج برای حفاظت موتور در برابر اضافه بار است. این تجهیز با استفاده از اثر حرارتی جریان، در شرایط تعریف شده عمل می کند و معمولا در مدار راه اندازی موتور به همراه کنتاکتور مورد استفاده قرار می گیرد. رله های حفاظتی موتور می توانند دامنه عملکرد گسترده تری داشته باشند. برای مثال، بعضی مدل های الکترونیکی علاوه بر اضافه بار، قابلیت تشخیص قطع فاز، عدم تعادل جریان، زمان راه اندازی طولانی یا شرایط دیگر را نیز ارائه می کنند. بنابراین تفاوت اصلی به قابلیت های هر تجهیز بستگی دارد؛ همه رله های موتور پیشرفته نیستند و همه مدل های الکترونیکی نیز امکانات یکسانی ندارند. برای انتخاب درست، باید نیاز حفاظتی موتور را مشخص کرده و آن را با عملکردهای درج شده در دیتاشیت محصول تطبیق دهید.
انتخاب رله مناسب تنها بر اساس توان موتور یا قیمت محصول انجام نمی شود. مشخصات الکتریکی، شرایط راه اندازی و نوع حفاظت مورد نیاز نیز باید بررسی شوند.
برای انتخاب رله موتور مناسب، ابتدا اطلاعات پلاک الکتروموتور و شرایط کاری آن را مشخص کنید. سپس نوع حفاظت مورد نیاز، مدت زمان راه اندازی، تجهیزات موجود در تابلو و امکانات مورد انتظار را در نظر بگیرید. این اطلاعات به انتخاب دقیق تر محصول و جلوگیری از خرید تجهیز نامتناسب کمک می کنند. تکان انرژی در حوزه تجهیزات برق صنعتی و حفاظت الکتریکی فعالیت می کند. برای انتخاب محصول مناسب پروژه، مشخصات فنی و عملکردهای حفاظتی هر مدل را بررسی کنید و در صورت نیاز، اطلاعات موتور و کاربرد آن را برای دریافت راهنمایی تخصصی در اختیار کارشناسان فروش قرار دهید.
فارسی
English
